Hoewel veel werkgevers op de hoogte zijn van het effect dat de moraal van een werknemer kan hebben op zijn productiviteit, worden er nog te weinig inspanningen geleverd om de werknemers te motiveren. En als dat al gebeurt, is dit meestal op de verkeerde manier. Veel werkgevers denken namelijk dat een jaarlijks teambuilding event voldoende is, of dat het upgraden van het bureau van je werknemers met mooi directiemeubilair. Leuk voor eventjes, maar dat blijft niet duren.

Intrinsieke versus extrinsieke motivatie

Het is belangrijk om een onderscheid te maken tussen intrinsieke en extrinsieke motivatie. Intrinsieke motivatie is, eenvoudig weg, motivatie die voortkomt uit de handelende persoon zelf, en dus niet beïnvloedt wordt door externe factoren. Extrinsieke motivatie ligt dan weer aan de basis van handelingen die veroorzaakt worden door de belofte van beloningen, of dreigementen bij gebrek aan een goede prestatie. Bij intrinsieke motivatie vormt de taak op zich meestal een beloning, terwijl handelingen die vooral extrinsiek gemotiveerd zijn niet interessant gevonden zouden worden zonder die extrinsieke factor.

Meestal worden werknemers beter intrinsiek gemotiveerd dan extrinsiek. Het lijkt ook niet meer dan logisch: Mensen die hun taken graag doen, doen die nu eenmaal beter. Het is echter niet altijd eenvoudig om te zorgen voor intrinsieke motivatie – Er zijn nu eenmaal taken die hoe dan ook moeten gedaan worden, ook al zijn ze niet leuk.

The carrot & the stick

The carrot & the stick analogie wordt vaak gebruikt om de relatie tussen het geven van beloningen en straffen (of dreigementen) te beschrijven. Beiden kunnen effectief zijn, het effect is voor een groot deel afhankelijk van het karakter van de persoon.

Beloningen lijden wel onder een verminderde meeropbrengst

Dreigementen en straffen zijn echter in de huidige maatschappij geen doenbare motivators meer op kantoor – Terecht ook, want de werknemer dient nu eenmaal niet behandeld te worden als een nukkig kind. Wat wel kan helpen is het aantonen van de negatieve gevolgen van een slecht uitgevoerde taak, bvb. duidelijk maken dat het ganse bedrijf schade ondervindt bij matige prestaties.

Laat het echter duidelijk zijn: Naast intrinsieke motivatie is het aanbieden van beloningen – in éénder welke vorm – een betere motivatie dan the stick, althans op de werkvloer. Het effect van deze motivators zal echter sterk dalen naarmate die meer gebruikt worden, een weldoordacht gebruik is dus de boodschap.